Armoede

Veertig jaar na de Anjerrevolutie lijden in Portugal nog steeds mensen honger omdat ze gewoon te weinig te eten hebben   [ De Armen (Os Pobres), Maria Mónica, 2016 ]  

“Ik heb honger, heeft u alstublieft een euro voor me”? De man, die me voor de Milleniumbank in het centrum van Lissabon aanspreekt lijkt een jaar of vijftig.
Hij heeft een lang, vaalbleek, ongeschoren gezicht. Op zijn hoofd een klein, zwart mutsje waaronder een paar vettige haren als lange, dunne wormen hun weg naar buiten zoeken. Zijn vuile, versleten kleren zijn hun oorspronkelijk kleur al lang vergeten. Toen ik zijn intens droeve ogen zag, trok ik mijn portemonnee en gaf
hem zijn euro.

Aalmoes geven?
Maar had ik hem dat geld wel moeten geven? Een vervelend reactionair stemmetje in mijn hoofd zeurde dat ik dat helemaal niet had moeten doen. De man was vast een werkschuwe oplichter, met een dikke Mercedes om de hoek van de straat.
Het dominante, linkse deel van mijn hersenen herinnerde me er bovendien aan, dat structurele werkeloosheid en armoede weliswaar noodzakelijke bijwerkingen van het kapitalistische systeem zijn, maar dat beschaafde landen dat oplossen met sociale voorzieningen voor mensen zoals hij. En om die euro nu uit te boeken als teken van naastenliefde ging me – als ongelovige – wel wat erg ver.

20% van de Portugezen leeft onder de armoedegrens

Sinds de straffe bezuinigingsmaatregelen, die Portugal tussen 2011 en 2014 door de Trojka ( Europese Commissie, Europese Centrale Bank en IMF) kreeg opgelegd, komt armoede bij een aanzienlijk deel van de werkende bevolking voor. Vooral het aantal arme werknemers – die zo weinig verdienen dat ze hun gezin niet fatsoenlijk te eten kunnen geven – is de laatste jaren sterk toegenomen in een land waar het minimumloon 505 euro per maand bedraagt.
Terwijl 20% van de bevolking onder de armoedegrens leeft, steeg het aantal Portugese miljonairs het afgelopen jaar met 1300. De verwachting is dat dit laatste
de komende jaren alleen maar verder zal toenemen.

 

Geniet van het weekend   –   Tenha um ótimo fim de semana !

/by

Zwaargewichten

Waar krijg je nog voor 7½ euro een warme maaltijd met soep, vis, gekookte aardappels en groenten dobberend op een bedje olijfolie en een toetje toe? In Portugal is lunchtijd (“hora do almoço”) heilig en wordt er vrijwel altijd buitenshuis gegeten. Lekker en goedkoop. Maar vaak vet.

25% van de kinderen is te zwaar
Een op de vier Portugese kinderen is te zwaar – bij meisjes is dat zelfs 30% – en hun aantal neemt toe. Natuurlijk moeten kinderen meer bewegen en minder zoetigheid eten. Maar tussen woord en daad bestaat in de praktijk een diepe kloof, waardoor dikke kinderen vrijwel altijd dikke volwassenen worden.

10% van de volwassenen heeft diabetes
Meer dan een miljoen Portugezen heeft diabetes. Complicaties als hart- en vaataandoeningen, kanker en afwijkingen aan nieren en ogen beperken niet alleen de levensduur, maar ook de kwaliteit van leven.

picture1
picture2

 

Zwaarlijvigheid en diabetes: 2 handen op een dikke buik.
Bij te dikke mensen werkt het hormoon insuline niet goed meer. Insuline zorgt ervoor dat glucose (suiker) uit het bloed in de lichaamscellen wordt opgenomen, waar het wordt omgezet in energie. Als de glucosespiegel in het bloed te hoog blijft, spreken we van diabetes.

‘Coca-Cola’ tax
Om de toename van zwaarlijvigheid en diabetes een halt toe te roepen komt er in 2017 een prijsverhoging van 10-20% op alle frisdranken, afhankelijk van de hoeveelheid suiker die erin zit. Coca-Cola Portugal heeft al protest aangetekend en de maatregel ‘ongrondwettelijk’ genoemd.

“Eten geeft me rust. Mijn lichaam heeft geen eten nodig; ík heb eten nodig. Het is een manier om me te vullen met dingen die ik mis”  [ Uit : A Gorda ( De dikzak)  van Isabela Figueiredo, 2016 ]

Geniet van het weekend – Tenha um ótimo fim de semana !

/by

Megalomaan

Klooster in Mafra viert 300e verjaardag

Driehonderd jaar geleden werd in Mafra de eerste steen gelegd voor de bouw van Portugals belangrijkste barokke monument: het klooster van Mafra, gelegen aan de kust boven Lissabon. Aanleiding voor de bouw was de gelofte van de Portugese koning Johan V om een klooster te bouwen als er een kind geboren zou worden uit zijn huwelijk met Maria Ana van Oostenrijk. De troonopvolger kwam er en daarmee kreeg Portugal zijn klooster.

blog1
blog2

 

 

 

Oorspronkelijk bedoeld als een bescheiden klooster werd het plan, door de toenemende invoer van goud uit Brazilië, steeds megalomaner en leidde uiteindelijk tot een enorm complex met, behalve het klooster, ook een paleis en een basiliek. De bouw van het klooster zelf heeft 13 jaar in beslag genomen. Het gebouwencomplex staat op bijna 4 hectare grond en heeft ruim 1200 kamers. De bibliotheek is een unicum en bevat ruim 40.000 waardevolle boeken uit de 16e, 17e en 18e eeuw.

Bestseller 
Tot de grootste successen van de Portugese Nobelprijswinnaar José Saramago behoort de uit 1982 daterende roman Memoriaal van het klooster. De roman vertelt het verhaal van de bouw van het klooster in Mafra in de 18e eeuw. Ter ere van de 300e verjaardag van het klooster zal in december in Portugal een nieuwe editie van Saramago’s boek verschijnen.

“Maar in Lissabon zal de boekhouder tegen el-rei zeggen, Weet uwe koninklijke hoogheid dat er bij de eerste steenlegging van het klooster in Mafra afgerond twee-honderdduizend cruzado’s is uitgegeven, en el-rei antwoordde, Zet maar op de rekening, hij zei dat omdat we pas aan het begin van de bouw zijn, er zal een dag komen waarop we willen weten, Hoeveel zou dit nu eigenlijk hebben gekost, en niemand zal verantwoording kunnen afleggen over het uitgegeven geld, geen rekeningen, geen ontvangstbewijzen, geen officiële invoerpapieren, om nog maar niet te spreken over doden en slachtoffers, want die zijn goedkoop”   [ Uit: Memoriaal van het klooster – José Saramago ]

Geniet van het weekend – Tenha um excelente fim de semana !

/by

Addicted

Het merendeel  van de Portugese bevolking is het eens met de onlangs door de regering voorgestelde accijnsverhoging op alcohol en tabak. Maar de vraag blijft of zo’n prijsstijging wel voldoende is om de consumptie ervan af te remmen.

Alcohol veroorzaakt doden in het verkeer
Lunch  – o almoço – is in Portugal van oudsher de belangrijkste maaltijd van de dag. Het is volkomen normaal om daar dan bier of wijn bij te drinken. Of een kopje koffie daarna altijd voldoende is om weer veilig achter het stuur te kunnen zitten?

picture1Behalve dat alcohol, vooral bij overmatig drankgebruik, schadelijk is voor de gezondheid – hersenen en andere organen, zoals de lever kunnen worden aantast – is rijden onder invloed een veel voorkomend probleem in Portugal.
In een onlangs gepresenteerde studie van de Universiteit van Coimbra bleek dat bij een derde van de 500 verkeersslachtoffers, die jaarlijks in Portugal overlijden, een te hoog promillage alcohol (meer dan 1,2‰) in het bloed werd aangetroffen.

Roken
picture2Of je nu veel of weinig rookt en of je er nu zelf een opsteekt of passief meerookt, roken is altijd slecht voor de gezondheid. In Portugal rookt een op de vijf ( dat zijn 2 miljoen) mensen boven de 15 jaar en is roken de belangrijkste doodsoorzaak.

Meer vrouwen roken
De afgelopen jaren is het aantal jongens dat rookt weliswaar afgenomen, maar baart de toename van meisjes die roken en het aantal vrouwen dat longkanker krijgt, grote zorgen.

Accijnsverhoging onvoldoende
Hoewel de verkoop van tabak de Portugese overheid per jaar 1,5 miljard euro oplevert, weegt dat bedrag niet op tegen de kosten van de met roken-gerelateerde ziekten – behalve longkanker ook hart/vaatziekten en chronische longaandoeningen.

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft berekend dat een prijsverhoging voor sigaretten van 10% leidt tot een afname in de consumptie van 4%. De door de regering voorgestelde accijnsverhoging van 3% op tabak zal dus onvoldoende zijn om de Portugese bevolking minder te laten roken.

Geniet van het weekend   –   Tenha um excelente fim-de-semana !

/by

De zomer van St Maarten

picture1 Als er vanavond tussen 6 en 8 aan de deur wordt gebeld, kunt u daar een kluitje verkleumde kinderen aantreffen – met bleke gezichtjes, zwak beschenen door de flakkerende lichtjes van hun lampionnen – die het onmiddellijk op een zingen zetten. En o wee als er geen snoep in huis is. Dan wordt het hele repertoire opnieuw afgewerkt, maar nu dreigender. Op 11 november wordt in diverse landen Sint Maarten gevierd, maar dat gebeurt niet overal op dezelfde manier.


São Martinho
In Portugal worden de meeste heiligenfeesten in de zomer gevierd, als er verse sardientjes zijn. Maar er is ook een feestdag in de herfst en wel op 11 november. Rond die datum zet de zomer de herfst even op het verkeerde been en breekt een periode met een paar warme dagen aan, die daarom ook wel “de zomer van São Martinho” wordt genoemd. In Portugal die dag geen zingende en bedelende kinderen met lampionnen aan de deur. Daar worden vreugdevuren ontstoken, gepofte kastanjes gegeten en jonge wijn gedronken om de komende winter nog even voor te blijven.

Kastanjes
Voordat de aardappel in Europa werd geïntroduceerd, waren tamme kastanjes het basisvoedsel in Portugal, vooral op het platteland. Kastanjes zijn gezond omdat ze  rijk zijn aan vitamines ( A,B,E), kalk, ijzer en vezels en weinig zout bevatten. Vroeger werden ze vooral gekookt maar tegenwoordig kun je ze vaak gepoft op straat kopen.

picture2Sint Martinus
Sint Martinus was een Hongaarse soldaat in het Romeinse leger, die bekend stond om zijn vrijgevigheid. Het verhaal gaat dat hij op een gure en regenachtige winterdag zijn rode soldatenmantel in stukken sneed om die met een arme bedelaar te delen, waarna het weer omsloeg en de zon drie dagen scheen. Hij bekeerde zich op latere leeftijd tot het katholieke geloof, werd na zijn dood heilig verklaard en is sindsdien de beschermheilige van de armen, de bedelaars, de kinderen en het vee.

Geniet van het weekend   –   Tenha um excelente fim-de-semana !

/by

Silicon Valley

Hoewel het weekend is en regenachtig in de stad, barst de metro uit zijn voegen met voornamelijk jongeren van twintig, dertig jaar oud. Geen vlagvertoon, wel veel computertassen. Ze zijn op weg naar verreweg de grootste technologische happening in Europa, die dit jaar voor het eerst in Lissabon gehouden wordt en met ruim 53.000 inschrijvingen al helemaal is uitverkocht.

Web Summit 2016
Op metrohalte Oriënt, waar de muurschilderingen er amper in slagen om de aandacht van de beeldschermen af te leiden, stroomt de trein leeg en wurmt de menigte zich zonder morren door de smalle poortjes naar buiten. De deelnemers  aan de Summit komen uit 165 landen en er zijn bijna 20.000 bedrijven present, waaronder giganten als Google, Facebook en Microsoft. Daarnaast kun je er bijna 1000 wetenschappers, ruim 2000 journalisten en talloze sprekers – van de grondlegger van Tinder tot aan de directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie – aantreffen. Tot ver buiten Lissabon is dan ook geen hotelkamer meer te krijgen.

picture1

Buiten het metrostation wordt de menigte opgewacht door een zwerm parapluverkopers, die als kikkers in het straatbeeld verschijnen, zodra er maar een paar druppels regen vallen. Gedwee vervolgt de mensenmassa zijn weg naar het kolossale congrespaleis, dat ingeklemd ligt tussen het station en de Taag.

2e Silicon Valley
Het gemeentebestuur denkt aan het mega-event 200 miljoen euro over te houden. Maar veel belangrijker is de opkikker, die de top door het aantrekken van vooral jonge start-ups aan de regio kan geven. Aan Lissabon zal het niet liggen. Het strand dichtbij, de golven hoog, de huren laag, het eten lekker en de mensen aardig! Silicon Valley aan de Taag?

Geniet van het weekend – Tenha um excelente fim-de-semana !

/by

Huurders

Van de inwoners van Lissabon huurt 42% woonruimte. Tot voor kort waren de huren laag en omdat er geen onderhoud gepleegd werd, raakten veel woningen in verval. Manuela da Costa is 70 jaar, alleenstaand en moet rondkomen van 350 euro per maand. Ze huurt al jaren een kamer in het centrum van Lissabon, waarvoor ze 180 euro per maand betaalt. Tot deze zomer, toen haar huurbaas liet weten het huurcontract niet langer te willen verlengen, omdat hij “in het vakantieseizoen de kamer gemakkelijk voor zo’n bedrag per week aan toeristen kon verhuren”. Manuela woont nu tijdelijk bij haar dochter en overweegt een kamer zonder ramen in de binnenstad te huren. “Die kost maar 150 euro per maand en de toeristen willen daar niet inzitten”.

picture1

Nieuwe huurwet
In 2012 werd, in het kader van stadsvernieuwing, een nieuwe wet aangenomen waarin de huurprijzen van vóór 1990 losgelaten werden. Dit had twee tegengestelde effecten tot gevolg. Aan de ene kant moesten de huurders een aanzienlijk hogere huur (tot wel 3-4 maal zo hoog) gaan betalen, aan de andere kant konden de verhuurders eindelijk het hoogstnoodzakelijk onderhoud gaan aanpakken. De stadsvernieuwing leek op gang leek te komen.

Toeristen
De laatste jaren echter is het toerisme naar Lissabon enorm toegenomen en kozen veel huisbazen er liever voor om hun woonruimte kortdurend en voor veel geld als appartementen aan buitenlandse toeristen te verhuren. Dit ondanks de huursubsidie, die de gemeente voor de oorspronkelijke huurders had geregeld. Behalve dat hen woonruimte ontnomen wordt, ergeren de bewoners  zich aan de geluidoverlast, die toeristen veroorzaken en het huisvuil dat zomaar op straat wordt achtergelaten. En daar doet diezelfde huisbaas dan juist weer niets aan.

Geniet van het weekend – Tenha um excelente fim-de-semana !

/by